Bảng Tài Khoản Thông Tư 107: Hướng Dẫn Chi Tiết & Cập Nhật Mới Nhất

Thông Tư 107 Là Gì? Tại Sao Lại Quan Trọng?

Nếu bạn đang làm kế toán cho một doanh nghiệp vừa và nhỏ, chắc hẳn cái tên "Thông tư 107" không còn xa lạ. Nhưng thực sự hiểu rõ về nó thì không phải ai cũng làm được. Tôi còn nhớ hồi mới vào nghề, cứ nghe mọi người nhắc đến TT107, TT200 mà đầu óc quay cuồng, chẳng biết cái nào dành cho mình. Thực ra, nó đơn giản lắm.

Thông tư 107/2017/TT-BTC, chính xác hơn là Thông tư Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, được Bộ Tài chính ban hành ngày 10/10/2017. Nó thay thế cho Quyết định 48 trước đó và được xem như "cẩm nang" kế toán cho phần lớn các doanh nghiệp tại Việt Nam. Tại sao ư? Vì số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tới hơn 96% tổng số doanh nghiệp cả nước (theo số liệu từ Tổng cục Thống kê). Vậy nên, hiểu về bảng tài khoản thông tư 107 gần như là kỹ năng bắt buộc.

Bảng tài khoản này được thiết kế đơn giản hơn, linh hoạt hơn so với hệ thống tài khoản dành cho doanh nghiệp lớn. Nó phù hợp với quy mô hoạt động, trình độ nhân sự và nhu cầu quản trị của các doanh nghiệp nhỏ. Nói thẳng ra là nó "dễ thở" hơn nhiều, giúp kế toán đỡ vất vả mà vẫn đảm bảo tuân thủ pháp luật.

So Sánh Bảng Tài Khoản Thông Tư 107 Và Thông Tư 200

Nhiều người hay nhầm lẫn giữa hai hệ thống này. Cá nhân tôi thấy, việc phân biệt rõ ràng là bước đầu tiên để tránh sai sót. Bạn có thể hình dung Thông tư 200 như một bộ luật đầy đủ, chi tiết dành cho các tập đoàn lớn, còn Thông tư 107 là bản tóm tắt, tinh gọn dành cho các công ty nhỏ.

Ví dụ thực tế nhé: Một công ty thương mại nhỏ chỉ cần dùng tài khoản 156 "Hàng hóa" là đủ. Nhưng nếu áp dụng TT200, họ có thể phải mở thêm 1561, 1562, 1567... để chi tiết hơn, điều mà có khi chủ doanh nghiệp còn chẳng cần biết. Bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về hệ thống tài khoản phức tạp kia, có thể tham khảo bài viết về bảng tài khoản kế toán tài chính đầy đủ.

Làm Sao Biết Doanh Nghiệp Mình Thuộc Diện Nào?

Câu hỏi này tôi gặp suốt. Bạn cứ dựa vào 3 tiêu chí: Số lao động bình quân năm, Tổng doanh thu năm và Tổng nguồn vốn. Thông tư có quy định rõ từng ngành nghề. Nói chung, nếu doanh nghiệp bạn quy mô vừa phải, không có yêu cầu báo cáo tài chính kiểm toán bắt buộc, thì dùng TT107 là hợp lý và tối ưu nhất.

Cấu Trúc Chi Tiết Bảng Tài Khoản Theo Thông Tư 107

Hệ thống bảng tài khoản thông tư 107 được chia thành 9 loại chính, đánh số từ 1 đến 9. Cấu trúc này khá dễ nhớ:

• Loại 1: Tài sản ngắn hạn (Từ TK 111 đến TK 159): Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, phải thu, hàng tồn kho... Cái này hoạt động suốt ngày.
• Loại 2: Tài sản dài hạn (Từ TK 211 đến TK 249): Tài sản cố định, đầu tư dài hạn, chi phí trả trước dài hạn.
• Loại 3: Nợ phải trả (Từ TK 311 đến TK 356): Các khoản vay, phải trả người bán, thuế phải nộp... Nói chung là tiền nợ.
• Loại 4: Vốn chủ sở hữu (Từ TK 411 đến TK 421): Vốn góp, lợi nhuận chưa phân phối.
• Loại 5: Doanh thu (Từ TK 511 đến TK 521): Doanh thu bán hàng, doanh thu tài chính.
• Loại 6: Chi phí sản xuất, kinh doanh (Từ TK 611 đến TK 642): Giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý.
• Loại 7: Thu nhập khác (TK 711): Những khoản thu bất thường.
• Loại 8: Chi phí khác (TK 811): Những khoản chi bất thường.
• Loại 9: Xác định kết quả kinh doanh (Từ TK 911): Tài khoản tổng hợp để "hạ màn" một kỳ kế toán.

Một điểm tôi thích ở TT107 là nó cho phép doanh nghiệp được chủ động mở thêm các tài khoản cấp 3, 4... nếu cần thiết cho công tác quản lý nội bộ, miễn là không trùng với số hiệu đã quy định. Nó giống như bạn có một khung sườn chuẩn, nhưng vẫn có thể trang trí thêm cho phù hợp với ngôi nhà của mình.

Hướng Dẫn Hạch Toán Một Số Nghiệp Vụ Chính Theo TT107

Lý thuyết là vậy, còn thực hành thì sao? Tôi lấy vài ví dụ mà doanh nghiệp nào cũng gặp hàng ngày nhé.

Mua Hàng Hóa, Nguyên Vật Liệu Bằng Tiền Mặt

Giả sử mua 10 triệu hàng hóa, đã trả tiền mặt, có hóa đơn VAT. Bạn sẽ hạch toán:
Nợ TK 156: 10.000.000 (Tăng hàng hóa)
Có TK 111: 10.000.000 (Giảm tiền mặt)
Rất đơn giản phải không? Việc này cũng liên quan mật thiết đến việc quản lý hóa đơn điện tử sau này. Nếu dùng phần mềm, bạn chỉ cần nhập hóa đơn vào, hệ thống sẽ tự động sinh bút toán này.

Trích Khấu Hao Tài Sản Cố Định

Cuối tháng, bạn tính khấu hao máy tính 1 triệu đồng. Hạch toán:
Nợ TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp): 1.000.000
Có TK 214 (Hao mòn TSCĐ): 1.000.000
Nghiệp vụ này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và lợi nhuận, nên cần làm đúng và đều đặn.

Hạch Toán Tiền Lương

Đây là nghiệp vụ khiến nhiều kế toán mới "ngán" nhất. Tính tổng lương phải trả là 50 triệu.
1. Tính lương: Nợ TK 642 / 641: 50.000.000 - Có TK 334: 50.000.000.
2. Trích BHXH, BHYT, BHTN (theo tỷ lệ quy định): Nợ TK 642 / 641 (phần công ty đóng) - Có TK 338.
3. Ứng lương: Nợ TK 334 - Có TK 111/112.
Bạn thấy đấy, nếu nắm vững hệ thống tài khoản, bạn sẽ biết ngay TK 334 là phải trả người lao động, TK 338 là phải trả phải nộp khác.

Để hiểu rõ hơn về cách vận hành của một hệ thống tài khoản đầy đủ, bạn có thể tham khảo thêm hướng dẫn từ A-Z về bảng tài khoản TT200, dù không dùng nhưng biết để so sánh cũng rất hữu ích.

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Áp Dụng Thông Tư 107

Sau nhiều năm hỗ trợ doanh nghiệp, tôi rút ra mấy điểm mà mọi người hay sai hoặc bỏ qua:

• Không được tùy tiện đổi tên tài khoản: Bạn có thể thêm tài khoản con, nhưng không được tự ý sửa tên tài khoản cấp 1, cấp 2 đã được quy định. Cơ quan thuế sẽ không chấp nhận đâu.
• Phân biệt rõ chi phí trả trước ngắn hạn (TK 142) và dài hạn (TK 242): Cái nào trên 1 năm thì bỏ vào 242, dưới 1 năm thì vào 142. Nhiều người nhầm lẫn chỗ này dẫn đến phân bổ sai, ảnh hưởng chi phí kỳ này.
• Theo dõi chi tiết công nợ: Dù TT107 đơn giản, nhưng bạn vẫn PHẢI mở sổ chi tiết theo từng đối tượng (từng khách hàng, từng nhà cung cấp) cho các TK 131, 331. Không có chuyện gom chung một mớ.
• Cập nhật thay đổi: Pháp luật có thể có các văn bản sửa đổi, bổ sung. Bạn nên thường xuyên kiểm tra các thông tư nghị định mới trên trang chính thức của Bộ Tài chính (mof.gov.vn).
• Kết hợp với phần mềm kế toán: Để tránh sai sót và tiết kiệm thời gian, việc sử dụng phần mềm kế toán là gần như bắt buộc. Phần mềm sẽ được cài đặt sẵn hệ thống bảng tài khoản thông tư 107 chuẩn, bạn chỉ việc dùng. Hơn nữa, nhiều phần mềm hiện đại còn tích hợp luôn cả tính năng tra cứu hóa đơn điện tử, giúp công việc liền mạch hơn.

Một bài viết khác có thể giúp bạn hình dung về sự khác biệt giữa các hệ thống là so sánh chi tiết về bảng tài khoản theo Thông tư 200.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Bảng Tài Khoản Thông Tư 107

Doanh nghiệp tôi có được chuyển từ TT107 sang TT200 không?

Có, hoàn toàn được. Khi doanh nghiệp bạn phát triển, vượt qua ngưỡng doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoặc có nhu cầu quản trị chi tiết hơn, bạn có thể chuyển sang áp dụng Thông tư 200. Tuy nhiên, việc chuyển đổi cần được lập kế hoạch cẩn thận, có sự so sánh, đối chiếu số dư đầu kỳ giữa hai hệ thống tài khoản và phải thông báo với cơ quan thuế.

Tài khoản nào là bắt buộc phải có trong hệ thống TT107?

Không có tài khoản nào là "bắt buộc phải dùng" cả. Bạn chỉ cần mở những tài khoản phù hợp với hoạt động thực tế của doanh nghiệp mình. Ví dụ, công ty bạn không có xuất nhập khẩu thì không cần mở TK 413 "Chênh lệch tỷ giá". Nhưng các tài khoản cốt lõi như Tiền (111,112), Hàng tồn kho (151,152,156), Phải thu (131), Phải trả (331,333), Vốn (411), Doanh thu (511) và Chi phí (641,642) thì hầu như công ty nào cũng phải dùng đến.

Khi nào thì nên mở tài khoản cấp 3, cấp 4?

Bạn nên mở khi cần theo dõi chi tiết hơn cho công tác quản lý nội bộ. Ví dụ, TK 642 "Chi phí quản lý doanh nghiệp" rất chung chung. Bạn có thể mở:
- TK 642.1: Chi phí lương nhân viên quản lý
- TK 642.2: Chi phí văn phòng phẩm
- TK 642.3: Chi phí điện nước, internet...
Việc này giúp bạn dễ dàng kiểm soát xem tiền đang "chảy" vào đâu nhiều nhất.

Xử lý hóa đơn điện tử thế nào trong hệ thống tài khoản TT107?

Về nguyên tắc hạch toán, hóa đơn điện tử và hóa đơn giấy là như nhau. Bạn vẫn căn cứ vào nội dung hóa đơn để định khoản. Sự khác biệt duy nhất là cách bạn lưu trữ và tra cứu hóa đơn. Thay vì lưu trữ tủ giấy, bạn lưu file điện tử và có thể sử dụng các phần mềm tra cứu hóa đơn chuyên dụng để quản lý, tìm kiếm nhanh chóng khi cần đối chiếu. Việc tích hợp phần mềm kế toán với cổng hóa đơn điện tử giúp tự động hóa việc nhập liệu, giảm thiểu sai sót rất nhiều.

Kết Luận & Lời Khuyên Từ Chuyên Gia

Nhìn chung, bảng tài khoản thông tư 107 là công cụ đắc lực, được thiết kế để hỗ trợ tối đa cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hiểu rõ và vận dụng nhuần nhuyễn hệ thống này không chỉ giúp bạn làm đúng pháp luật, mà còn cung cấp những số liệu tài chính trung thực, hữu ích cho chính chủ doanh nghiệp trong việc ra quyết định.

Lời khuyên chân thành của tôi dành cho bạn: Đừng chỉ học thuộc lòng bảng tài khoản. Hãy cố gắng hiểu bản chất và mối liên hệ giữa chúng. Hãy bắt đầu từ những nghiệp vụ đơn giản nhất, làm đi làm lại cho thành thạo. Và quan trọng hơn cả, hãy tận dụng công nghệ. Một phần mềm kế toán tốt, có tích hợp sẵn hệ thống tài khoản chuẩn và hỗ trợ tra cứu hóa đơn sẽ là trợ thủ đắc lực, giúp bạn tiết kiệm hàng giờ đồng hồ mỗi ngày và tập trung vào những việc có giá trị cao hơn.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn sâu hơn về việc áp dụng TT107 cho doanh nghiệp cụ thể của mình, đừng ngần ngại tìm đến các chuyên gia hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán, phần mềm tra cứu hóa đơn uy tín. Đầu tư một chút thời gian và chi phí ban đầu cho sự hiểu biết đúng đắn sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro và chi phí lớn hơn rất nhiều về sau.