TT107 Chế Độ Kế Toán: Hướng Dẫn Toàn Diện Cho Doanh Nghiệp 2024

TT107 Là Gì? Tại Sao Doanh Nghiệp Cần Quan Tâm?

Nếu bạn đang điều hành một doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam, chắc hẳn cụm từ TT107 chế độ kế toán không còn xa lạ. Nhưng thực sự hiểu rõ và áp dụng đúng nó lại là một câu chuyện khác. Tôi còn nhớ lần đầu nghe kế toán trưởng báo cáo về việc chuyển đổi sang TT107, cả phòng như ngồi trên đống lửa vì sợ sai sót. Thông tư 107/2017/TT-BTC này thực chất là bộ “luật” kế toán thu nhỏ, được Bộ Tài chính ban hành để hướng dẫn cụ thể về chế độ kế toán cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Nó quy định tất tần tật từ hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ sách cho đến cách lập báo cáo tài chính. Hiểu đơn giản, đây là kim chỉ nam để doanh nghiệp bạn ghi chép, phản ánh và báo cáo tình hình tài chính một cách chuẩn chỉnh, minh bạch nhất.

Vậy tại sao bạn phải quan tâm? Thứ nhất, tuân thủ đúng TT107 là nghĩa vụ pháp lý. Thanh tra thuế đến, họ sẽ căn cứ vào đây để kiểm tra sổ sách của bạn. Sai một li, đi một dặm, có thể dẫn đến phạt hành chính. Thứ hai, một bộ sổ sách kế toán rõ ràng theo TT107 giúp chính bạn – chủ doanh nghiệp – nắm được “sức khỏe” tài chính công ty. Bạn biết mình đang lãi lỗ ra sao, dòng tiền thế nào, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh sáng suốt hơn. Tôi từng chứng kiến một chủ tiệm cafe nhỏ, nhờ áp dụng nghiêm túc TT107 và dùng phần mềm hỗ trợ, đã phát hiện ra khoản chi phí nguyên vật liệu bị thất thoát khá lớn mà trước đó cứ ngỡ là hao hụt tự nhiên.

Đối Tượng Áp Dụng Chế Độ Kế Toán TT107

Không phải doanh nghiệp nào cũng bắt buộc dùng TT107. Thông tư này được thiết kế riêng cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Vậy thế nào là “siêu nhỏ”? Theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng và thương mại, dịch vụ là những doanh nghiệp có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng.

Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng cần lưu ý mấy điểm này: Thứ nhất, tiêu chí “và/hoặc” rất quan trọng. Chỉ cần vượt một trong hai chỉ tiêu (lao động HOẶC doanh thu/vốn), bạn có thể không còn thuộc diện siêu nhỏ nữa. Thứ hai, đây là quy định mang tính khuyến khích. Doanh nghiệp siêu nhỏ CÓ THỂ áp dụng TT107, hoặc lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo TT200 dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu thấy phù hợp hơn với quy mô và nhu cầu quản trị. Tuy nhiên, một khi đã lựa chọn áp dụng TT107, bạn phải tuân thủ xuyên suốt và công bố trong báo cáo tài chính.

So Sánh Chi Tiết Giữa TT107 và TT200

Nhiều người hay nhầm lẫn giữa hai thông tư này. Về cơ bản, TT200 phức tạp và chi tiết hơn nhiều so với TT107. Dưới đây là bảng so sánh nhanh để bạn dễ hình dung:

Nhìn chung, TT107 chế độ kế toán như một phiên bản “nhẹ nhàng” hơn, giúp doanh nghiệp siêu nhỏ giảm bớt gánh nặng về thủ tục kế toán, tập trung nguồn lực vào kinh doanh. Tuy nhiên, “nhẹ” không có nghĩa là qua loa. Các nguyên tắc cơ bản về phản ánh nghiệp vụ, đối chiếu chứng từ vẫn phải được đảm bảo tuyệt đối.

Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Áp Dụng TT107

Để áp dụng TT107, doanh nghiệp cần thực hiện một quy trình bài bản. Đầu tiên là xác định xem mình có thuộc diện được áp dụng không (như đã nói ở trên). Sau đó, cần xây dựng và ban hành nội bộ một quy chế kế toán phù hợp, dựa trên khung của TT107. Quy chế này sẽ quy định cụ thể về hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo mà công ty bạn sử dụng.

Hệ Thống Tài Khoản Theo TT107

Hệ thống tài khoản trong TT107 được thiết kế tinh gọn. Ví dụ, thay vì có nhiều tài khoản chi tiết cho các loại chi phí, TT107 có thể gom chung vào một số tài khoản chính. Điều này đòi hỏi kế toán phải biết cách phân loại và tập hợp chi phí một cách hợp lý ngay từ khâu hạch toán ban đầu. Một lưu ý nhỏ là việc hạch toán các khoản tạm ứng cho nhân viên cũng cần được theo dõi cẩn thận, bạn có thể tham khảo thêm về cách hạch toán tài khoản tạm ứng sao cho hiệu quả để tránh thất thoát.

Lập Chứng Từ và Sổ Sách

Chứng từ vẫn là căn cứ pháp lý quan trọng nhất. Dù áp dụng TT107, mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều phải có chứng từ hợp lệ, hợp lý, hợp pháp. Đặc biệt trong thời đại hóa đơn điện tử phổ biến, việc lưu trữ và tra cứu hóa đơn số hóa trở nên dễ dàng hơn nhờ các phần mềm tra cứu hóa đơn chuyên dụng. Sổ sách kế toán có thể được in ra từ phần mềm hoặc ghi tay theo mẫu quy định, nhưng phải đầy đủ, liên tục và có đối chiếu số dư.

Các Vấn Đề Thường Gặp & Lưu Ý Quan Trọng

Trong quá trình áp dụng TT107 chế độ kế toán, tôi thấy nhiều doanh nghiệp vướng phải những điểm sau:

• Nhầm lẫn giữa đơn giản hóa và sơ sài: Nhiều người nghĩ “siêu nhỏ” thì làm qua loa cho xong. Đây là sai lầm nghiêm trọng. TT107 đơn giản về mặt thủ tục, hình thức, nhưng yêu cầu về bản chất và tính trung thực của số liệu không hề giảm.
• Không theo dõi được chi tiết chi phí: Do hệ thống tài khoản gom nhóm, nếu không có sổ theo dõi chi tiết bên ngoài (sổ quỹ, sổ kho, sổ theo dõi công nợ chi tiết từng đối tượng), doanh nghiệp rất dễ mất kiểm soát.
• Khó khăn khi chuyển đổi quy mô: Khi doanh nghiệp phát triển, vượt khỏi tiêu chí siêu nhỏ, việc chuyển từ TT107 sang TT200 là bắt buộc. Quá trình này đòi hỏi phải điều chỉnh số dư đầu kỳ, hệ thống lại sổ sách, tốn không ít thời gian và công sức.
• Thiếu sự phối hợp giữa kế toán và chủ doanh nghiệp: Chủ doanh nghiệp phó mặc hết cho kế toán, không hiểu các báo cáo cơ bản. Điều này tiềm ẩn rủi ro rất lớn về quản trị.

Lời khuyên của tôi là: Hãy coi TT107 như một công cụ hỗ trợ, chứ không phải vật cản. Đầu tư thời gian tìm hiểu ngay từ đầu, hoặc thuê một kế toán có kinh nghiệm tư vấn, sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều rắc rối về sau.

Giải Pháp Phần Mềm Hỗ Trợ Thực Hiện TT107

Trong thời đại công nghệ 4.0, việc thực hiện TT107 chế độ kế toán thủ công gần như là tự làm khó mình. Các phần mềm kế toán ra đời chính là cứu cánh cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Một phần mềm tốt sẽ giúp bạn:

• Tự động hóa nghiệp vụ: Từ khâu lập chứng từ, hạch toán, vào sổ cho đến lên báo cáo. Bạn chỉ cần nhập liệu một lần.
• Đảm bảo tính chính xác: Giảm thiểu tối đa sai sót do tính toán thủ công.
• Quản lý chứng từ điện tử: Tích hợp với hệ thống hóa đơn điện tử, giúp bạn dễ dàng tra cứu hóa đơn, tải hóa đơn và lưu trữ an toàn. Điều này đặc biệt hữu ích khi bạn cần mua hóa đơn đỏ hay đối chiếu số liệu với đối tác.
• Cung cấp báo cáo tức thời: Bạn có thể xem báo cáo thu chi, lãi lỗ bất cứ lúc nào, trên cả điện thoại.

Hiện nay, có nhiều phần mềm tra cứu hóa đơn và phần mềm kế toán được thiết kế riêng cho đối tượng doanh nghiệp siêu nhỏ, với giao diện đơn giản, chi phí phải chăng. Bạn có thể khám phá thêm các giải pháp này trong danh mục Phần mềm tra cứu hóa đơn của chúng tôi để tìm công cụ phù hợp.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về TT107

Doanh nghiệp tôi thuộc diện siêu nhỏ, có bắt buộc phải áp dụng TT107 không?

Không bắt buộc. Bạn có quyền lựa chọn áp dụng TT107 hoặc TT200. Tuy nhiên, TT107 được khuyến khích vì sự đơn giản, phù hợp với quy mô và nguồn lực hạn chế của doanh nghiệp siêu nhỏ.

Khi nào thì phải chuyển từ TT107 sang TT200?

Khi doanh nghiệp của bạn không còn đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ trong 02 năm tài chính liên tiếp (tức là vượt quá 10 lao động HOẶC tổng doanh thu/năm vượt quá 3 tỷ đồng trong 2 năm liền). Khi đó, bạn phải chuyển sang áp dụng TT200 hoặc chế độ kế toán phù hợp hơn.

Áp dụng TT107 có được khấu trừ thuế GTGT đầy đủ không?

Có. Việc khấu trừ thuế GTGT phụ thuộc vào chứng từ hợp lệ (hóa đơn GTGT hợp lệ, hợp pháp) chứ không phụ thuộc vào chế độ kế toán bạn đang áp dụng là TT107 hay TT200. Miễn là bạn có hóa đơn đỏ hợp lệ và hạch toán đúng, bạn vẫn được khấu trừ thuế bình thường.

Tôi có thể tự học và tự làm kế toán theo TT107 được không?

Về lý thuyết là được, nếu bạn có kiến thức kế toán cơ bản và thời gian. TT107 đã được đơn giản hóa rất nhiều. Tuy nhiên, kế toán liên quan đến pháp luật thuế, nếu sai sót có thể dẫn đến hậu quả tài chính. Vì vậy, nếu không chuyên, bạn nên thuê một kế toán part-time hoặc sử dụng dịch vụ kế toán thuê ngoài uy tín để đảm bảo an toàn pháp lý cho doanh nghiệp.

Phần mềm kế toán nào hỗ trợ tốt nhất cho TT107?

Nhiều phần mềm kế toán phổ biến trên thị trường hiện nay đều có tích hợp sẵn chế độ kế toán theo TT107. Bạn nên lựa chọn phần mềm có giao diện thân thiện, dễ sử dụng, có hỗ trợ khách hàng tốt và quan trọng là phải được cập nhật thường xuyên theo các thay đổi của luật pháp. Tham khảo ý kiến từ các doanh nghiệp cùng quy mô là một cách hay.

Tóm lại, TT107 chế độ kế toán là một công cụ hữu ích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp siêu nhowqr hoạt động minh bạch mà không bị gánh nặng thủ tục đè nặng. Hiểu rõ và áp dụng đúng không chỉ giúp bạn “sống sót” qua các kỳ thanh tra thuế, mà quan trọng hơn, nó cho bạn một bức tranh tài chính rõ ràng để điều hành doanh nghiệp vững vàng hơn. Đừng ngần ngại đầu tư thời gian tìm hiểu hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các công cụ phần mềm và chuyên gia trong lĩnh vực phần mềm tra cứu hóa đơn và kế toán.