Tài Khoản 3387 Là Gì? Hướng Dẫn Hạch Toán Chi Tiết & Lưu Ý Quan Trọng

Tài Khoản 3387 Là Gì? Khái Niệm Cơ Bản

Nếu bạn là một kế toán viên trong đơn vị hành chính sự nghiệp, chắc hẳn bạn đã từng nghe qua hoặc phải làm việc với tài khoản 3387. Nhưng thực sự hiểu rõ về nó thì không phải ai cũng nắm được. Tôi còn nhớ hồi mới vào nghề, mỗi lần gặp phải các khoản phải trả, phải nộp lằng nhằng là lại lúng túng, đặc biệt là với các khoản mà mình không biết nên để vào đâu cho đúng. Và tài khoản 3387 chính là một trong những “cứu cánh” quan trọng trong những tình huống như vậy.

Vậy, tài khoản 3387 là gì? Theo Thông tư 107/2017/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 23/2019/TT-BTC) hướng dẫn chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, tài khoản 3387 có tên đầy đủ là “Phải trả, phải nộp khác”. Đây là một tài khoản thuộc loại tài khoản Nợ phải trả (mã số 33), dùng để phản ánh các khoản phải trả, phải nộp cho các đối tượng khác ngoài những khoản đã có tài khoản riêng để theo dõi. Nói một cách dễ hiểu, đây là “khoản mục tổng hợp” cho những khoản nợ phải trả chưa được phân loại cụ thể vào các tài khoản như 331, 332, 333, 334, 336, 338…

Nội Dung Và Kết Cấu Tài Khoản 3387

Để sử dụng đúng, trước hết phải hiểu rõ trong tài khoản 3387 này chứa những gì. Tài khoản này thường được mở chi tiết theo từng đối tượng phải trả, phải nộp và theo từng nội dung kinh tế. Dưới đây là một số nội dung chính thường được hạch toán vào đây:

• Các khoản phải trả cho nhà cung cấp về tài sản, dịch vụ chưa được lập hóa đơn chính thức: Ví dụ, bạn đã nhận hàng hóa nhưng chưa nhận được hóa đơn từ nhà cung cấp.
• Tiền ký quỹ, ký cược nhận lại được: Khoản tiền bạn đã ký quỹ, ký cược trước đây nay được hoàn trả.
• Các khoản phải nộp khác theo quy định mà chưa có tài khoản riêng biệt.
• Chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong giai đoạn trước hoạt động (đối với các dự án sử dụng vốn vay nước ngoài).
• Các khoản phải trả tạm thời chờ quyết toán.

Về kết cấu, tài khoản 3387 có đặc điểm như sau:

• Bên Nợ: Phản ánh số tiền đã trả, đã nộp cho các đối tượng khác; số tiền đã chuyển trả lại cho ngân sách; hoặc số tiền đã thanh toán cho các khoản phải trả, phải nộp khác.
• Bên Có: Phản ánh số tiền phải trả, phải nộp cho các đối tượng khác phát sinh trong kỳ.
• Số dư bên Có: Phản ánh số tiền còn phải trả, còn phải nộp cho các đối tượng khác tại thời điểm báo cáo.

Việc hiểu rõ kết cấu này giúp bạn không bị nhầm lẫn khi định khoản, đảm bảo sổ sách kế toán luôn chính xác. Đặc biệt khi làm việc với phần mềm tra cứu hóa đơn, việc phân loại đúng khoản phải trả vào tài khoản 3387 hay các tài khoản chuyên biệt khác sẽ giúp quá trình đối chiếu và tra cứu hóa đơn điện tử sau này trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Hướng Dẫn Hạch Toán Tài Khoản 3387 Chi Tiết

Phần này là phần “xương sống” mà bất kỳ kế toán nào cũng cần nắm vững. Tôi sẽ đi vào các nghiệp vụ cụ thể để bạn dễ hình dung.

1. Khi phát sinh khoản phải trả, phải nộp khác

Khi đơn vị phát sinh các khoản phải trả, phải nộp khác (như nhận được tài sản, dịch vụ nhưng chưa thanh toán), kế toán ghi:

Nợ các TK 152, 153, 155, 211, 213, 241, 331, 621, 622, 623, 627, 641, 642… (Tùy vào loại tài sản, chi phí phát sinh)
Có TK 3387 – Phải trả, phải nộp khác.

2. Khi thanh toán các khoản phải trả, phải nộp khác

Khi đơn vị thực hiện thanh toán các khoản nợ này bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, kế toán ghi:

Nợ TK 3387 – Phải trả, phải nộp khác.
Có các TK 111, 112…

3. Khi nhận lại tiền ký quỹ, ký cược

Đây là trường hợp khá phổ biến. Giả sử đơn vị bạn đã ký quỹ một khoản tiền (đã ghi Nợ TK 244), nay nhận lại tiền, kế toán ghi:

Nợ các TK 111, 112…
Có TK 3387 – Phải trả, phải nộp khác.
Đồng thời, ghi giảm tài khoản ký quỹ, ký cược: Nợ TK 3387 / Có TK 244.

Nghe có vẻ phức tạp, nhưng khi làm quen và có một công cụ hỗ trợ như phần mềm tra cứu hóa đơn để quản lý chứng từ gốc, mọi thứ sẽ được hệ thống rõ ràng và giảm thiểu sai sót.

Phân Biệt Tài Khoản 3387 Với Các Tài Khoản Khác

Nhầm lẫn giữa các tài khoản phải trả là lỗi thường gặp. Để tránh điều này, bạn cần phân biệt rõ tài khoản 3387 với một số tài khoản “anh em” có mã số gần giống. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết:

Như bạn thấy, mỗi tài khoản có một “sứ mệnh” riêng. Tài khoản 3387 giống như một trạm trung chuyển hoặc kho lưu trữ tạm thời cho những khoản chưa xác định rõ ràng đích đến. Việc phân biệt rõ ràng giúp báo cáo tài chính của bạn minh bạch và đúng chuẩn mực. Tham khảo thêm về các văn bản pháp luật chính thống từ Bộ Tài chính là cách tốt nhất để cập nhật quy định mới.

Các Tình Huống Thực Tế Và Ví Dụ Hạch Toán

Lý thuyết suông thì khó nhớ, hãy cùng xem qua vài ví dụ từ chính kinh nghiệm của tôi và đồng nghiệp.

Ví dụ 1: Nhận hàng hóa nhưng chưa có hóa đơn

Ngày 15/10, đơn vị HCSN A nhận 10 thùng giấy in từ nhà cung cấp X để sử dụng ngay. Giá trị hàng nhận được là 5 triệu đồng (chưa bao gồm VAT). Tuy nhiên, đến cuối tháng vẫn chưa nhận được hóa đơn từ nhà cung cấp X.

Hạch toán tại thời điểm nhận hàng (15/10):
Nợ TK 152 (Vật liệu): 5,000,000
Có TK 3387: 5,000,000 (Ghi nhận khoản phải trả tạm thời chờ hóa đơn).

Hạch toán khi nhận được hóa đơn (giả sử ngày 05/11):
Giá trị hóa đơn là 5.5 triệu (5 triệu tiền hàng + 0.5 triệu VAT).
1. Điều chỉnh bút toán tạm thời:
Nợ TK 3387: 5,000,000
Có TK 152: 5,000,000 (Hủy bút toán ghi nhận tạm thời).
2. Ghi nhận theo hóa đơn:
Nợ TK 152: 5,000,000
Nợ TK 133 (Thuế GTGT được khấu trừ): 500,000
Có TK 331 (Phải trả người bán): 5,500,000.

Lúc này, việc sử dụng phần mềm tra cứu hóa đơn sẽ giúp bạn dễ dàng tìm kiếm, xác thực hóa đơn điện tử khi nhà cung cấp gửi đến, đảm bảo số liệu khớp đúng với bút toán đã ghi nhận tạm thời trên tài khoản 3387.

Ví dụ 2: Nhận lại tiền ký quỹ thuê văn phòng

Đơn vị kết thúc hợp đồng thuê văn phòng và nhận lại số tiền ký cược 30 triệu đồng bằng chuyển khoản. Số tiền này trước đây đã ghi vào TK 244.

Hạch toán:
1. Khi nhận tiền:
Nợ TK 112: 30,000,000
Có TK 3387: 30,000,000.
2. Ghi giảm TK ký quỹ:
Nợ TK 3387: 30,000,000
Có TK 244: 30,000,000.

Lưu Ý Quan Trọng Khi Sử Dụng Tài Khoản 3387

Sau nhiều năm làm kế toán, tôi rút ra được vài điểm mà ai cũng nên ghi nhớ khi làm việc với tài khoản 3387:

• Không phải là “thùng rác”: Đừng vì tiện mà gom mọi khoản phải trả không rõ ràng vào đây. Hãy cố gắng xác định đúng bản chất để ghi vào tài khoản chuyên biệt (331, 334, 336…) nếu có thể. Tài khoản 3387 chỉ dùng cho những khoản thực sự “khác” và tạm thời.
• Theo dõi chi tiết: Bắt buộc phải mở sổ chi tiết theo từng đối tượng (tên người nhận, người nộp) và từng nội dung (ví dụ: “Tiền ký quỹ nhận lại từ công ty Y”, “Tiền hàng chờ hóa đơn nhà cung cấp Z”). Việc này giúp đối chiếu và thanh toán sau này không bị sót hoặc nhầm lẫn.
• Kiểm tra và đối chiếu thường xuyên: Các khoản trong tài khoản 3387 thường mang tính tạm thời. Cần định kỳ (cuối tháng, cuối quý) rà soát để chuyển sang tài khoản thích hợp khi đã đủ điều kiện (ví dụ: đã nhận được hóa đơn) hoặc xử lý thanh toán dứt điểm. Một khoản tồn đọng quá lâu trên tài khoản 3387 có thể là dấu hiệu của sai sót hoặc công nợ khó đòi.
• Tuân thủ chế độ kế toán: Luôn cập nhật các Thông tư mới nhất của Bộ Tài chính. Cách hạch toán có thể thay đổi theo từng thời kỳ.
• Kết hợp với công nghệ: Sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng và các công cụ hỗ trợ như phần mềm tra cứu hóa đơn sẽ giúp bạn quản lý chứng từ gốc (hóa đơn điện tử) liên quan đến các khoản phải trả này một cách hiệu quả, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa sổ sách và thực tế.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Tài Khoản 3387

Tóm lại, tài khoản 3387 – “Phải trả, phải nộp khác” – là một công cụ kế toán linh hoạt và cần thiết trong đơn vị hành chính sự nghiệp. Hiểu rõ bản chất, nội dung và cách hạch toán của nó không chỉ giúp bạn hoàn thành công việc chính xác mà còn nâng cao tính chuyên nghiệp. Hãy nhớ nguyên tắc “đúng người, đúng tài khoản” và kết hợp với sự hỗ trợ của các công nghệ hiện đại như phần mềm kế toán và phần mềm tra cứu hóa đơn điện tử để công việc kế toán của bạn trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn bao giờ hết. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về các tài khoản kế toán HCSN, đừng ngần ngại khám phá thêm các bài viết chuyên sâu trong chuyên mục của chúng tôi.